Showing posts with label Tuấn Khanh. Show all posts
Showing posts with label Tuấn Khanh. Show all posts

Sunday, January 26, 2020

Lời Giới Thiệu cho “Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng” của Hòa Thượng Thích Phước An

Nguyên Không Nguyễn Tuấn Khanh: Lời Giới Thiệu cho “Hiu Hắt Quê Hương Bến Cỏ Hồng” của Hòa Thượng Thích Phước An



Có một câu chuyện kể về vị thiền sư vô danh ở Nhật ở thế kỷ thứ 16, văn bản xưa trong đền cổ ghi lại rằng dân chúng thời đó trong vùng Tokai, miền Trung Nhật Bản, ít người nào có thể hiểu được ngài. Mặc dù được kính trọng nhưng ông cũng bị nhiều người coi là một kẻ tu hành khùng điên.
Trong một lần đi ra sông lấy nước, người dân nhìn thấy ông đột nhiên dừng lại, cúi xuống và hốt từ thinh không lên cái gì đó, nhìn ngắm một cách tần ngần, rồi phất tay bỏ đi.
Vì tò mò, nhiều người cũng đã chạy đến và quan sát xem thiền sư đã tìm thấy điều gì nơi đó. Nhưng rồi mọi thứ chỉ là sỏi đá trơ trọi. Có người có đuổi theo thiền sư và hỏi rằng “ngài vừa nhặt gì đấy?”. Con người bị coi là điên khùng đó im lặng một lát rồi trả lời “thời gian”. Dân chúng ngơ ngác nhìn quanh, rồi lại hỏi “thời gian ở đâu, của ai?”. Vị thiền sư đáp nhanh rồi quay lưng bỏ đi “thời gian của ta và các ngươi, nhưng chỉ là những loại thời gian đáng vứt đi”.
Khi gấp lại những trang cuối của Quê hương hiu hắt bến cỏ hồng của tác giả Thích Phước An, bất giác tôi nghĩ đến hình ảnh ông như một con người cô đơn và lặng lẽ giữa thế gian này, dành trọn cả một đời để luôn nhìn ngắm lại bức tranh thời gian, nhặt nhạnh lại những điều đẹp nhất, tô điểm và nhẹ nhàng khắc cẩn gửi vào bảo tàng của ký ức cho người Việt về sau.
Đã từng có người hỏi rằng vì sao một tu sĩ lại nói về thơ văn nhiều đến vậy. Nhưng với tác giả Thích Phước An, ông ôm cái đẹp vào lòng và cầu nguyện cho nó.
Lặng lẽ như vị thiền sư bị coi là điên khùng ở nước Nhật xa xôi, cũng có một vị tu sĩ ở Việt Nam rảo bước qua cõi nhân sinh, luôn cúi nhặt trên đường đi của mình những mảnh vụn của thời gian. Chắp nối nhẫn nại và đầy yêu thương để dựng thành một tấm gương xưa, đủ để mọi người soi lại chính mình, soi lại cõi sống của mình, soi để biết rõ những loanh quanh kiếm tìm hữu hạn của chúng ta và cái đẹp vô hạn của trần thế.
Với Thầy Phước An, Pleiku, 2019 (Ảnh: Vũ)
Quyển bút ký Hiu hắt Quê hương  Bến Cỏ Hồng nhắc nhiều đến Quách Tấn, Tuệ Sỹ, Võ Hồng, Nguyễn Đức Sơn, Hoài Khanh… Những tri kỷ của núi sông đã vận dụng mọi từ ngữ cao quý nhất của mình, để mô tả vẻ đẹp của quê hương Việt Nam, đời Việt Nam. Từ trang đầu đến cuối, quyển sách mở ra những con đường làng thơ mộng, những khó khăn hữu duyên đến rồi đi qua và trở thành thi vị, những kí ức đẹp nhất về mẹ, về thời gian sống giản đơn… mà đôi khi ngoái nhìn lại, có thể rơi nước mắt vì thương nhớ khôn cùng.
Nhưng không chỉ vậy, trong tấm gương xưa mà tác giả Thích Phước An dựng lại, có đủ các chân dung của rất thường dễ bị quên lãng bởi thời gian, và cả thời thế. Các trích dẫn được ông đưa ra, chứa ngồn ngộn những biến động của lịch sử, thúc giục tầm nguyên. Chẳng hạn như đọc lại hai câu thơ của Tuệ Sỹ mà ngẩn ngơ:
Rồi trước mắt ngục tù thân bé bỏng
Ngón tay nào gõ nhịp xuống tường rêu
Năm tháng bỗng vụt hiện về, can qua lại mịt mờ trong tâm trí, nhưng từ đó, hiển lộ đức năng uy vũ bất năng khuất của một người học Phật, một chí sĩ luôn ngạo nghễ trước mọi nguy nan.
Với nhà thơ trác tuyệt Nguyễn Đức Sơn, tác giả mô tả tài tình một nhà thơ say cuồng trí tuệ, thách thức mọi sự tăm tối của đồng loại, nhưng ẩn trong ngôn từ và hành xử là sự khắc khoải bất tận trước cái tôi yếu đuối giữa vũ trụ này. Khắc khoải đến hiu quạnh.
Chúng ta giờ ước mong gì
Văn minh gửi cát bụi về mai sau
Đọc mà nghe như giữa cuộc chiến khốc liệt, bỗng vang vọng tiếng cười kiêu bạc. Mọi mưu mô thâm hiểm cho đến những khát vọng vĩ đại của thời đại, đều vô nghĩa.
Người Việt đã từng hay đến vậy. Trí tuệ Việt đã từng vời vợi như vậy. Chúng ta từng có tất cả đó thôi. Đọc sách, mà bật lên tiếng lòng xao xuyến. Từng lời kể giản đơn trong Quê hương hiu hắt bến cỏ hồng cứ thấm dần qua từng trang giấy. Sột soạt như đôi giày cỏ thầm lặng bước ở ven đường. Chậm rãi và an nhiên như một lữ khách đi qua địa cầu, tác giả ghi chép kỹ lưỡng những gì mình nhìn thấy, vì biết rõ chỉ còn lại một ít thời gian ở kiếp máu đỏ da vàng này như duyên nghiệp.
Những niên kỷ được trao lại, với sự da diết và tụng ca, là khoảng không giữa những nhịp tim mỗi người: còn không, chúng ta có còn những điều đẹp đẽ đó không, hay đã phai nhạt dần trong ký ức từng ngày? Đọc những dòng soi vào thời gian và trao lại từ bậc trí giả im lặng, thấy sấm động đâu đó trong trái tim mình.
À, hóa ra quê hương hiu hắt là như vậy, khi kho báu của người đi trước để lại bị quên lãng. Bên bến cỏ hồng, rất nhiều người đã bước ra đi, nhưng dường như ít người ngoảnh lại.
À, hóa ra quê hương hiu hắt là như vậy, khi chỉ là bến tiễn những đứa con ra đi, tiễn những điều đẹp nhất đi vào sương khói.
NGUYÊN KHÔNG - Nguyễn Tuấn Khanh

Wednesday, December 27, 2017

TRỜI LẠNH ĐỌC SÁCH ‘NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ ĐÀN BÀ’ CỦA TUẤN KHANH

Ns. Tuấn Khanh: Photo: Người-Việt

TRỜI LẠNH ĐỌC SÁCH 
‘NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ ĐÀN BÀ’ CỦA TUẤN KHANH

Sáng nay, trời lành lạnh và mưa đã làm ướt cỏ đêm qua. Ánh bình minh đang ghé thăm phòng khách. Trong nhà cũng thưa đi tiếng cười. Nghỉ lễ nên đọc sách. Bạn già của tôi, Uyên Nguyên, tặng cuốn sách Những Câu Chuyện về Đàn Bà hôm trước mà chưa có dịp đọc. Đây là một tạp bút của Nhạc sỹ Tuấn Khanh do NXB Phụ Nữ xuất bản năm 2016. Quen anh Khanh cũng đã lâu, nay mới có cơ hội đọc nguyên một tập sách.

Mỗi khi nghe nhạc, đọc bình luận hay sách báo của anh, thì tôi càng thấy tấm lòng yêu nước sắc son vô bờ bến của người nhạc sỹ với tấm lòng trung trực và nhân hậu. Ngòi bút của Tuấn Khanh hiện thân là một tiếng nói lương tri, vững chắc, lẻ loi, và trí thức mang tâm hồn Phật giáo nói riêng và cho người con Việt thao thức với đất nước nói chung. Tạp bút này cũng không ngoại lệ. Bài đầu tiên là Quyền Năng của Trí tưởng tượng, bắt đầu hai chữ “Con người”, thì anh cũng kết luận trong bài Tổ Quốc là gì? bằng hai chữ “TỔ QUỐC”. Thì rõ ràng chỉ có một con người yêu quê hương giống nòi của mình, mới suy nghĩ, nói năng, hành động và viết lách như thế. Con người – TỔ QUỐC.

Mà Tổ Quốc là gì, Đất Mẹ là gì? Xin mời quý vị đón đọc tạp bút này. Một tạp bút ngắn chỉ có 187 trang, được chia ra 3 phần.

Phần I – Những Câu Chuyện về Đàn Bà.
Mà anh đâu phải viết gì chuyên về Đàn Bà, anh kể câu chuyện bé Darrell hỏi Mẹ, “Mẹ ơi, sau biển là gì? - Người trả lời, “Là gì? Con thử tưởng tượng xem?” Không những thế, văn anh rất nhân bản, anh vẫn luôn nhắc nhở chúng ta “Hãy nhớ đốt một nén hương trầm với lòng thành kính. Với những ai còn mẹ, hãy mỉm cười hạnh phúc vì đó chính là mùa xuân đẹp nhất ghé qua đời mình mà chúng ta cần níu giữ.” (trang 50). Ôi nhân văn làm sao. Chắc có lẽ chúng tôi cũng mất Mẹ nên đồng cảm cùng anh.

Nghĩ về Mẹ thôi là đã hạnh phúc lắm rồi. Phần một anh kết bằng bài “Cõi của Mẹ, trong âm nhạc Phạm Duy" mà Phạm Duy là thiên tài âm nhạc rồi, người đã thổi hồn vào âm nhạc Việt Nam. Anh nhắc đến Bài hát Bà Mẹ Gio Linh và Giọt Mưa Trên Lá như nhắc đến lịch sự khắc khoải đau thương của Bà Mẹ Việt Nam để rồi khéo léo nhắc với nhau rằng “(hãy) làm sống lại những chồi dân tộc, những mầm nhân đạo có sẵn trong chúng ta. Càng xa nước, ta lại cần nguồn, cần nghĩa mẹ, như nước trong người chảy ra. Mát ngọt, trong trẻo và vô tận” (Trang 56). Vì Mẹ là mênh mông vô tận, nên chúng ta đều biết:
MẸ VẦNG TRĂNG THÁI KHÔNG
Mẹ vầng trăng sáng tỏ
Soi nẻo đường con đi
Càng ngày con càng rỏ
Tâm Mẹ luôn từ bi.

Phần II. Sài Gòn, Ngồi Nhớ Ân Cần. 
À, thì chỉ vài từ “Sài Gòn" --Hòn Ngọc Viễn Đông hay “Người Sai Gòn" thôi thì cũng đã hiểu rồi. Chữ mực cũng không cần thiết. Như nhạc sỹ Tuấn Khanh nói “Đôi khi phải ngồi ở vỉa hè, nhìn chiếc lá rơi cạnh chân mình, mới hiểu.” Xin chấm dứt đoạn này bằng một câu hỏi của anh trong bài Cafe Sài Gòn, Internet rằng, “...Nhưng nếu không là vậy, hoá ra, chúng ta đã trở thành loài súc vật công cụ vô tri sao?

Phần III. Mật Mã Hạnh Phúc. 
Đúng là mật mã hạnh phúc. Vậy thì bạn chỉ phải đọc mà thôi. Ở đây, xin được kết bằng lời của anh: “Mong rằng đất nước này sẽ thôi những điều oan trái. Và lương tâm, chỉ có một lương tâm được vinh danh vì thái độ biết làm người.”

Tôi tin chắc rằng, tất cả những ai còn yêu thương tiếng Việt, hoài niệm về Sài Gòn hay trải tình cho Con người phụ nữ và Đất nước Việt Nam, sẽ tìm cuốn sách này quý giá. Cuốn sách này cũng dành cho những ai thử tìm hiểu xem, “Bối rối nhỉ? Những bài học ứng xứ đời thường; Phụ nữ Việt có tệ lắm không?; Thành phố tụi mình đã rất khô khan; Khi tâm hồn là cố máy; Người Việt mình rồi sẽ sống ra sao?; Tự do và sợ hãi, Mật mã hạnh phúc, Tổ quốc là gì? V.v…) thì hãy cố tìm đọc.

Tôi cũng tin như Nhà thơ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu (1888-1939) trong bài Thề Non Nước.
“Dù như sông cạn đá mòn.
Còn non, còn nước, hãy còn thề xưa.”

Mà lời thề đó là gì? Thì chỉ có bạn mới hiểu và biết được. Riêng tôi, nỗi niềm chung hay riêng rồi cũng qua đi. Nỗi buồn hay vui cũng thế. Đọc xong tập sách buồn vui lẫn lộn, nhưng tôi vui vì đã hiểu thêm anh, một người bạn trong văn học nghệ thuật và một pháp hữu thầm lặng. Thôi thì mượn lời của Nhà văn Vĩnh Hảo để mà trải lòng mới nhau vậy… “Niềm vui ấy sâu lắng tự bên trong. Hương vị của nó là thứ hương vị không có tên gọi hay ngôn ngữ nào của trần gian có thể diễn đạt. Tịch mịch. Cô liêu. Không thể cùng ai chia sẻ.

Chỉ có thể lẳng lặng cảm nhận, bằng sự trở về của những bước chân cẩn trọng, nhẹ nhàng trên phiến băng tâm, không lưu vết tích; bằng đường bay cô tịch của cánh chim qua chân trời hoàng hôn bảng lảng ráng hồng. Chính ở nơi cùng tuyệt hiu hắt, không một bóng người, không một âm thanh, không một ý niệm, không một cảm giác hay ý chí truy cầu khởi lên, niềm vui ấy mới ngập tràn, mênh mông, trùm khắp.”

Vậy mong bạn hãy tìm đọc sách của nhạc sỹ Tuấn Khanh nhé!

Bạch X. Phẻ