Showing posts with label Hạnh Viên. Show all posts
Showing posts with label Hạnh Viên. Show all posts

Monday, July 2, 2018

CƠ SỞ TƯ TƯỞNG MẬT TÔNG TÂY TẠNG Qua huyền nghĩa của Đại thần chú OṀ MAṆI PADME HŪṀ


CƠ SỞ TƯ TƯỞNG
MẬT TÔNG TÂY TẠNG
Qua huyền nghĩa của Đại thần chú
OṀ MAṆI PADME HŪṀ
Lama A. GOVINDA
dịch Việt: Hạnh Viên

OṀ - Con đường phổ quát tính
1.
MÃNH LỰC CỦA NGÔN THUYẾT
VÀ MA LỰC CỦA NGÔN TỪ

‘Cái có thể thấy bám vào cái không thể thấy,
Cái có thể nghe bám vào cái không thể nghe,
Cái có thể xúc bám vào cái không thể xúc:
Có lẽ, cái gì có thể tư duy bám vào cái bất khả tư duy.’
(Novalis)

Ngôn từ là những dấu ấn của tâm, những kết quả – hay đúng hơn, những trạm dừng – của một chuỗi vô tận các kinh nghiệm, vươn đến từ một quá khứ xa xôi mơ hồ cho đến hiện tại, và dò dẫm tiến vào một tương lai cũng xa xôi không kém. Chúng là cái nghe được bám vào cái không thể nghe, những hình thái và năng lực tiềm tàng của tư tưởng, lớn dần lên từ chỗ siêu việt tư tưởng.

Bản chất cốt lõi của ngôn từ do đó vừa không bị cạn kiệt vì ý nghĩa hiện tại của nó; tầm quan trọng của nó cũng không bị giới hạn trong tính hữu dụng hàng ngày như các phương tiện truyền đạt tư tưởng hay ý nghĩ – cũng như một giai điệu, tuy nó có thể được gắn kết với một ý nghĩa thuộc khái niệm, nhưng không thể diễn tả được bằng ngôn ngữ hay bất cứ hình thức truyền thông nào khác. Và chính phẩm chất phi lý này đã khơi nguồn các cảm nhận sâu sắc nhất của chúng ta, thăng hoa tính tồn tại thầm kín nhất trong chúng ta, và làm cho nó rung động trước các tồn tại khác. 

Cũng nhờ phẩm chất này, kết hợp với tiết nhịp của nó, mà thi ca có được cái ma lực kỳ diệu đối với chúng ta. Nó mạnh hơn những gì từ ngữ chuyển tải một cách khách quan – mạnh hơn cả lý trí với tất cả tính lôgic của nó mà ta tin tưởng một cách chắn chắn. Thành công của những diễn giả lớn không chỉ vì cái họ nói, mà còn ở cách họ nói. Nếu mọi người có thể dễ dàng bị chinh phục bởi tính lôgic và các chứng minh khoa học, thì các triết gia đã thành công từ lâu trong việc thu hút phần lớn nhân loại ngã về các quan điểm của họ rồi.

Trên bình diện khác, các thánh điển của những tôn giáo quy mô toàn cầu sẽ chẳng bao giờ gây ra được ảnh hưởng rộng lớn đến vậy, vì những điều chúng chuyển tải dưới hình thức tư tưởng là rất ít so với các tác phẩm của những học giả và triết gia lỗi lạc. Do vậy chúng ta có quyền nói rằng, sức mạnh của các thánh điển này nằm ở cái ma lực kỳ diệu của ngôn ngữ, tức cái sức mạnh thiêng liêng của nó, vốn là cái được khải thị cho Hiền triết của quá khứ, những người vẫn còn gần cận với cội nguồn của ngôn ngữ.

Sự khai sinh ngôn ngữ cũng chính là sự khai sinh nhân loại. Mỗi từ là phần đồng thanh tương ứng của một kinh nghiệm, nối liền với một tác nhân nội hay ngoại tại. Quá trình này đòi hỏi một nỗ lực sáng tạo vĩ đại trải qua khoảng thời gian vô cùng; và chính nhờ nỗ lực này mà con người đã có thể vượt lên trên loài vật.

Nếu nghệ thuật có thể được gọi là sự tái sáng tạo, sự diễn đạt hình thức về thực tại bằng phương tiện truyền đạt kinh nghiệm nhân loại, thì sự sáng tạo ra ngôn ngữ có thể gọi là thành tựu vĩ đại nhất của nghệ thuật. Mỗi từ nguyên ủy là một tiêu điểm các năng lực, ở đó sự chuyển biến thực tại thành các rung động của tiếng nói con người – sự thể hiện sinh động của tâm hồn – diễn ra. Bằng các sáng tạo thanh âm này mà con người đã chiếm hữu thế giới, và hơn thế: nó còn khám phá một chiều kích mới, cái thế giới bên trong chính nó, mở ra viễn cảnh về một hình thái sống cao cấp hơn, vượt xa hiện trạng của nhân loại cũng như ý thức của một người văn minh vượt xa ý thức của một con vật.

Linh cảm về một tình trạng tồn tại cao cấp hơn có liên quan với một số kinh nghiệm nhất định, hết sức cơ bản đến mức không thể giải thích hay miêu tả. Các kinh nghiệm này tinh tế đến mức không gì có thể so sánh với chúng, không có gì để tư tưởng hay trí tưởng tượng có thể bám vào. Tuy thế những kinh nghiệm như vậy lại thực hơn bất cứ gì chúng ta có thể nhìn thấy, nghĩ đến, chạm xúc, nếm, nghe hay ngữi được, vì chúng có liên quan đến cái diễn ra trước đó và bao hàm toàn bộ các cảm xúc khác, cái mà vì thế không thể đồng nhất với bất cứ lý trí nào. Do đó chỉ có thể dùng các biểu tượng để diễn tả hàm nghĩa của các kinh nghiệm này, và các biểu tượng này đến phiên chúng không thể được sáng tạo một cách tùy hứng, mà là các diễn đạt tự phát, bùng vỡ ra từ những miền sâu thẳm của tâm thức nhân loại...

HẠNH VIÊN
[Mời xem toàn bài trong Hương Tích - Phật học Luận tập 4, đã phát hành tại thư quán Hương Tích và một số nhà sách bạn]
* Cũng xin mời quý cộng tác viên & tác giả vui lòng ghé qua thư quán nhận sách biếu.

Monday, June 11, 2018

Thư gởi chủ trang fb 'Thầy Tuệ Sỹ của mọi thời đại' - Hạnh Viên


Trang này không phải là tiếng Nói của Thầy Tuệ Sỹ 

Thư gởi chủ trang Facebook 
'Thầy Tuệ Sỹ của mọi thời đại'


Thầy Pb, 
Từ lâu nay đã có nhiều người hỏi tôi về trang fb của thầy mạo danh ‘Thầy TS của mọi thời đại’, với tấm hình của thầy TS [vốn có rất nhiều trên mạng] không biết được lượm ở đâu để gắn vô làm Avatar, khiến người đọc lầm tưởng đó là trang của thầy TS. Nhưng họ hỏi, nghĩa là đã nghi, và họ không lầm tưởng, vì nội dung các bài toàn chuyện thị phi, chê người khen ta, với cơ tâm lộ rõ, toàn là những việc quá xa với tính cách của người mà thầy đã mượn danh, thầy không nhận thấy thế sao?! Đừng đem sông hồ đặt tên cho vũng nước chân trâu, làm trò cười cho thiên hạ.

Tôi viết mấy dòng này gởi thầy, và còn gọi thầy là THẦY, vì còn nghĩ rằng thầy cũng có tự trọng và sĩ diện tối thiểu của một vị ‘thầy’. Nghĩa là không lấy cái gì của người khác mà mình chưa được cho. Vì vậy, nếu sự nghĩ của tôi là đúng, thầy hãy gỡ bỏ cái tên ‘thầy TS’ và cái ảnh của thầy TS ra khỏi trang fb của thầy, và nên hiên ngang tìm một cái tên nào khác xứng hợp với nó hơn. Bởi vì không phải tôi không biết thầy là ai, trước đây mang tên gì, ở đâu và làm gì, bây giờ ở đâu, lấy tên gì, v.v…

Trước khi hết lời, xin phép kể hầu thầy cũng như qu‎í bạn đọc trên fb câu chuyện “ngày xưa”…

Ngày xưa có vị tỳ-kheo hàng ngày hay đến bên một ao sen ngồi tĩnh tọa, cảm nhận hương thơm dễ chịu của hoa sen làm cho tinh thần ông phấn chấn, thoải mái. Tưởng là việc không có gì để nói. Nhưng một hôm khi ra về, vị thổ thần bên ao sen hiện ra trách ông tỳ-kheo đã làm việc phi pháp, phi giới hạnh. Vị tỳ-kheo kinh ngạc nói, ông chỉ ngửi hương sen, cảm nhận sự thoải mái rồi ra về, sao lại nói ông như thế! Thổ thần bảo, hương sen là của hoa sen, hoa sen là của người chủ cái ao sen này, ông chưa được cho, sao lại hưởng dụng của người ta! Vị tỳ-kheo giật mình, chống chế rằng người đời ai cũng có thể làm vậy mà không ai bị quy tội là ăn cắp. Thổ thần bảo, người đời họ có luật của thế gian, cái gì không cấm là họ được làm. Ông có giới bổn của thầy tỳ-kheo, như tờ giấy trắng, chỉ một gợn bụi nhơ cũng thấy rõ, ông nên khéo giữ mình. Vị tỳ-kheo cúi đầu cảm ơn thổ thần và ra đi.

Hạnh Viên

Friday, June 16, 2017

THONG DONG - FREE AT WILL


THONG DONG
     Kính tặng Thầy Tuệ Sỹ và Thầy Hạnh Viên

Thị Ngạn Am ẩn hiện
Mây trắng bay ngang đồi
Tinh mơ sương còn đọng
Côn trùng thay tiếng kinh

Thầy mặc nhiên thiền định
Hương khói tỏa muôn phương
Trang nghiêm đây cõi tịnh 
Vạt nắng trong giọt sương


FREE AT WILL
           For the Most Venerable Thích Tuệ Sỹ and Venerable Hạnh Viên

Thị Ngạn hermitage looms in the distance
White clouds leisurely float across the hill
At dawn, the gentle breeze whispers and dew forms
The singing of insects replaces the chanting 

In the stillness, the master impeccably meditates
The perfume of incense spreads in all directions
Solemnly this is the Pure Land in this earthy realm
To see the sunshine in a drop of dew.


Cùng Thầy ung dung - Photos: Lương Huỳnh.